Nằm trong một con ngõ dài ở phố huyện miền núi Thường Xuân (Thanh Hóa), ngôi nhà nhỏ của bà Quynh ngào ngạt, thơm nồng hương thuốc.

Chúng tôi đã tìm về quê hương bà lang Quynh – người có bài thuốc gia truyền chữa các bệnh xương khớp – trên đại ngàn Thường Xuân thâm u, kỳ vĩ này vào một ngày đầu tháng 8.
Thuốc của rừng
Tại Hội nghị Điển hình tiên tiến Hội Đông y cấp huyện lần thứ II và Hội thảo khoa học các môn thuốc, bài thuốc của các dân tộc, các tôn giáo Việt Nam do Hội Đông y Việt Nam tổ chức mới đây tại Hà Nội, nhiều người chú ý đến một cụ bà vận trang phục dân tộc, da dẻ hồng hào, gương mặt phúc hậu lên bục giới thiệu bài thuốc gia truyền chữa các bệnh về xương khớp. Bài thuốc được giới thiệu bằng cái giọng lơ lớ, pha trộn giữa tiếng Kinh và Thái thu hút được sự chú ý của nhiều nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực y dược.
Bà là Lang Thị Quynh sinh ra ở tít tận Yên Nhân (Thường Xuân, Thanh Hóa) gần kề biên giới Việt – Lào núi cao chạm mây, đường lên khúc khủy. Tuổi nhỏ cô bé Quynh thường đi theo mẹ lên non cao lấy cây thuốc về chữa bệnh cho dân bản. Dần dà, cô sơn nữ dân tộc Thái ấy học được nghề của mẹ rồi thực tập bốc những bài thuốc trị bệnh đơn giản như ngứa, lở loét da, đau bụng kinh niên…
Bà Quynh giờ đã ngoài 60 tuổi, vẫn giữ được vóc dáng khỏe mạnh và cách nói chuyện cuốn hút. “Bà chữa được nhiều bệnh lắm, phải đến 15, 16 loại bệnh, nhưng trội hơn cả là các bệnh về xương, khớp như thoái hóa, viêm đa khớp, bệnh gan, thận và các bệnh của phụ nữ” – bà Quynh nói.
Bà bảo không nhớ hết có bao người đã tìm tới bà chữa bệnh. Trong hàng trăm người bệnh được chính tay bà hái thuốc chữa trị ở khắp nước tìm tới, nhiều người có xe hơi, điện thoại loại sang,… bà không nhớ rõ tên. Nhưng những người dân nghèo được bà chữa bệnh rồi cưu mang cơm nước, cho tá túc ròng rã hai, ba tháng trời, bà nhớ rất rõ. Như chị Chu Thị Tuyết ở thôn 3, xã Hoằng Ngọc (Hoằng Hóa, Thanh Hóa).
Chữa bệnh để giữ nghề
Chúng tôi tìm về nhà chị Chu Thị Tuyết và được biết, chị bị vỡ u nang cổ tử cung, được giới thiệu ra BV Bạch Mai, rồi BV K (Hà Nội). Hơn 2 tháng điều trị không có hy vọng, BV “trả về”. May sao gia đình được một người mách thuốc bà Quynh, đã đưa chị lên đất Thường Xuân. Sau khi uống hết 3 ấm thuốc sắc với nước trong hơn 10 ngày, chị Tuyết thấy cơn đau dịu hẳn. Kiên trì trị bệnh hơn 4 tháng trời chỉ bằng những ấm thuốc đó, giờ đây chị Tuyết đã qua cơn trọng bệnh và tiền thuốc điều trị trong cả thời gian đó chỉ hơn 1 triệu đồng. “Đúng thật là phúc nhà, phúc các con tôi đang còn có mẹ” – chị Tuyết nói trong dòng nước mắt chảy dài.. Trông cử chỉ nhanh nhẹn của chị không ai nghĩ cách đây gần 1 năm chị bị ốm quặt ốm què không ngồi dậy nổi.
Chị Lê Thị Ninh (ở thôn Xuân Thắng, xã Ngọc Phụng, Thường Xuân) bị vôi hóa khớp bánh chè cũng từng được bà Quynh chữa khỏi bệnh do kiên trì uống thuốc trong 3 tháng.
Anh Lữ Huy Phương (công tác tại Công an huyện Thường Xuân) bị trật khớp chỉ dùng thuốc bóp của bà Quynh 2 ngày thì khỏi.
Cả những người bị viêm cầu thận, viêm gan trướng bụng, giang mai…uống thuốc bà Quynh cũng khỏi. Nhưng trội hơn cả là các bệnh về xương khớp như gai cột sống, vôi hóa… Về cái tâm đối với người bệnh, bà nói: Điều cốt yếu không phải bốc thuốc để lấy tiền, mà cốt phải giữ lấy nghề, để dân bản yêu quý rồi khuyến khích truyền nghề, giữ nghề.
Nghề chỉ được truyền cho con gái
Ngày trước, lúc bà theo chồng về xã Xuân Khao, của hồi môn mang theo cũng không có gì ngoài những bài thuốc gia truyền. Ở đây ngoài việc làm lụng, nuôi dạy con cái, bà không quên việc đi hái thuốc từ rừng về phơi khô rồi đóng gói cẩn thận. Đến lúc cả xã Xuân Khao phải di dời đến nơi ở mới để Nhà nước làm lòng hồ thủy điện Cửa Đạt, bà đã mang cả chục bao thuốc theo con trai xuống thị trấn Thường Xuân định cư.
Không nhớ rõ bài thuốc gia truyền nhà mình đã truyền qua bao nhiêu đời, bà Quynh chỉ nhớ lời mẹ dặn là sau này không được truyền nghề cho con trai, mà chỉ được truyền cho con gái. Mẹ bà cũng học được nghề bốc thuốc từ bà ngoại.

“Nhà bà có 9 anh chị em, trai có, gái có. Nhưng không hiểu sao mấy người anh trai của tôi không thích thú với nghề bốc thuốc. Có một người anh học cách bốc thuốc của mẹ nhưng không được” – bà kể. Đến đời bà có 6 người con, nhưng bà cũng chỉ chọn người con gái thứ tư là chị Hoàng Thị Liên để truyền nghề. Hơn 10 năm theo chân mẹ, học được đức tính cần cù, chịu khó, chị Liên thường xuyên theo lên tận vùng núi Yên Nhân (Thường Xuân), Na Mèo (Quan Sơn) hái thuốc. Giờ chị đã có thể bốc những bài thuốc đơn giản chữa các bệnh ngứa ngoài da, lở loét, bệnh đau bụng kinh niên, sỏi thận.
Nhà bà Quynh giờ ngào ngạt, thơm nồng hương thuốc rừng. Thuốc cất cao trong gầm nhà sàn, thuốc phơi ngoài sân, thuốc trên mái nhà. Vẫn cái giọng lơ lớ tiếng Kinh, bà nói: “Tài sản quý của bà đấy, thuốc của rừng chữa được nhiều bệnh lắm”.

Theo: Daidoanket.vn

Save